NAFTALAN » Ən maraqlı oxucu portalı
Rss
Ana səhifə

Sorğu

Yeni saytımızı bəyəndiniz?
ƏLA! love
Super! lol
Orta belay
Normal
Belədə crying
Pis recourse

Online
Indi saytda olanlar:
Istifadeciler: 0
Yoxdur

Axtaris robotlari: 0
Yoxdur

Qonaqlar: 21
Indi saytda: 21

Saytda sonuncu olanlar:
Son 20 Istifadeci:
aaklelide ArFXNmizmU
ehpfwrnn04 eijskljt96
FiNTRhhojY gmxbunlc67
Jessiegype LaGONdprmE
ljdwefdsyromdy meeipfho43
ObJLPqeviN qovqpjmz71
Raymondei rlfvwbdh62
RmZPSkcghV ThomasSr
VzHHJhiziC wpyelyoj98
YyIULkakgE ZqHUFuoumP

Reklam


Təqvim
«    Oktyabr 2014    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
Ən yaxşı şərhçilər
acrooobat
       134526441
Şərhlər: 19
 
idfnnxvnpj
       371251156
Şərhlər: 15
 
shooropseum
       Yoxdur
Şərhlər: 11
 
MargoLexamak
       Yoxdur
Şərhlər: 7
 
CharlesSYNC
       Yoxdur
Şərhlər: 6
 
Milkfron
       Yoxdur
Şərhlər: 6
 
Herbillit
       235776182
Şərhlər: 6
 
Phhlan7M
       Yoxdur
Şərhlər: 5
 
PUATPhkst
       Yoxdur
Şərhlər: 3
 
RudolphMon
       Yoxdur
Şərhlər: 3
 


NAFTALAN

  • Müəllif: admin
  • |
  • Şərh sayı: 0
  • |
  • Baxış sayı: 3107

Naftalan — Azerbaycanin qerb bolgesinde Goranboy rayonunda turistik ehemiyyetli sheher.NAFTALAN

 

 

 Tarixi

Naftalan barede hele XII esrde yashamish dahi Azerbaycan shairi Nizami Gencevi ozunun yazdishi Xemse eserinde yazmishdi. O, indiki Naftalanin yaxinlishinda yerleshen Sefi-Kurd adlanan eraziden neft çixarildishini ve onun karvanlarla bashqa olkelere dashiindishini bildirirdi. XIII esrde yashamish avropali seyyah Marko Polo da Azerbaycan erazisinden keçerken Naftalan erazisinde mualicevi yashin quyulardan çixarilaraq develer vasitesile bashqa yerlere dashindishini yazmishdi. 1783-cu ile kimi burada Naftalan yashi el ile qazilmish quyulardan çixarilirdi. 1890-ci ilde alman muhendisi ve ish adami E.i.Yeger Naftalanda senaye usulu ile qazma qurshusu vasitesile 250 metr derinliye qeder quyu qazaraq orada neft çixarmasha bashladi. Lakin çixan neftin keyfiyyeti onu heyrete getirdi. Buradan çixan neftin terkibinde heç bir benzin fraksiyali yox idi ve o yanmirdi. iflasa ushramaq erefesinde olan alman muhendis çoxlu adamin diger yerlerden Naftalana bu neft ile yuyunmaq uçun gelmesine diqqet yetirir. Naftalanla mualicenin xalq arasinda bele genish yayildishini goren ish adami buradaki adamlardan dermanlarin hazirlanmasi tecrubesini oyernerek bunun esasinda Naftalanda derman mazi istehsal eden fabrik tikir. Onun istehsal etdiyi dermanlar tezlikle bir çox yerlerde taninmasha bashlayir. Yeger istehsal etdiyi dermanlarin sirrini gizli saxlayir ve Naftalan nefti esasinda derman istehsalini monopoliyaya alirdi. XIX esrin sonu, XX esrin evvelinde dunyanin bir çox iri sheherlerinde, hemçinin Londonda, Hamburqda, Qahirede, Tokioda Azerbaycanda istehsal olunan, lakin alman mehsulu kimi tanidilan Naftalan dermani genish shekilde satilirdi.

Naftalan kurortu resmen 1935-ci ilden fealiyyet gosterir. 1957-ci iledek kurort movsumi ishlemishdir ve 1957-ci ilden il boyu fealiyyet gostermeye bashlamishdir. Çarpayi sayi ilden ile artan kurortda 1982-ci ilde Naftalan sanatoriya-kurort birliyi yaradilmishdir. 6 sanatoriya, kurort poliklinikasindan ibaret kurort birliyinde 3200 çarpayi var idi. Kurort birliyi il erzinde keçmish sovetler ittifaqinin respublikalarindan 50-70 min xeste qebul edirdi. Kurortda sumuk-ezele, periferik sinir, periferik damar xestelikleri, deri xestelikleri, ginekoloji xestelikler muveffeqiyyetle mualice olunurdu. 1992-ci ilden 2005-ci iledek yalniz "Çinar" sanatoriyasi movsumi olaraq xeste qebulu ile meshqul olurdu. 2005-ci ilin may ayinda Naftalan kurortunda ilk ozel sanatoriya – Naftalan – açildi. Merkez 100 neferlik yataq korpusundan mualicexana ve yemekxanadan ibaretdir. Merkeze muraciet edenler ilk novbede herterefli laborator ve instrumental muayineden keçirler ve xesteliklerine muvafiq olaraq naftalan mualicesi ve muasir fizioterapiya mualice usullari qebul edirler. Merkezde xestelerin istiraheti, qidalanmasi ve ushurlu mualicesi uçun lazim olan her bir sherait movcuddur.

 

 

 Bu vasite ile 70 xesteliyin mualicesi mumkundur


Hele sovet doneminde mualicevi istirahet uçun çoxlarinin uz tutdushu bir mekan var idi - Naftalan. Lakin 90-ci illerde ermeni hucumlari ile bashlanan qaçqin ve mecburi koçkun axini kurort sheheri olan Naftalanin da veziyyetinden yan keçmedi. Burada yerleshen butun sanatoriya ve pansionatlarin bir çoxunda mecburi koçkunler meskunlashdi. Digerleri ise fealiyyetini mehdudlashdirmali ve birdefelik dayandirmali oldu. Bele veziyyet bura uz tutanlarin sayinin ilbeil azalmasi ile neticelendi. Lakin son 5-6 ildir ki, yeniden bu sheherde canlanma bashlayib ve yeni naftalanla mualice merkezleri istifadeye verilib ki, bu da ehalinin ora getmesine musbet tesir gosterib. Xususen yay aylarinda Naftalanda neinki Azerbaycanin diger bolgelerinden, elece de bir çox xarici olkelerden gelenleri gormek olar. Bura enenevi olaraq daha çox Rusiya, Polsha, Almaniya, Fransa, iran, Turkiye, Filippin ve bashqa olkelerden shefa tapmasha gelenler var. Bu insanlari bura getiren ise tebii ki, Naftalan neftinin dunya shohretli mualicevi ehemiyyetidir. Naftalan nefti dunyada analoqu olmayan unikal mualice vasitesi sayilir ve bu servet yalniz Azerbaycana mexsusdur.
Bura gelenler de Naftalan nefti ve onun esasinda hazirlanan melhemlerle mualice alirlar. Naftalan nefti yaralarin, deri, sinir, uroloji ve ginekoloji xesteliklerin, hemçinin qaraciyer, oynaqlarin ve oynaq etrafindaki yumshaq toxumalarin, dayaq-hereket aparatinin mualicesi uçun çox semereli vasitedir.

 

 

Dunya shohretli shefa ocashi

 

Naftalan sheheri eyniadli kiçik kendin yerinde salinib. Bu adin esasini teshkil eden "nafta" sozu ise Azerbaycan erazisindeki qedim dovlet qurumlarindan biri olmush Midiya dilinde "axan, suzulen" demekdir. Burada mualice almaq ona gore onemli sayilir ki, buranin tekce naftalani deyil, hemçinin havasi da shefa tapmaq uçun gereklidir. Bura gelen bir neçe neferle sohbet zamani da oyrendik ki, bundan evvel diger bolgelerdeki naftalanla mualice merkezlerinde kurs keçseler de, netice istenilen olmayib. Mutexessis meslehetine gore, naftalanla mualiceden yuksek effekt almaq uçun mehz Naftalanin ozunde mualice olunmaq daha meqbuldur.
Qeyd edek ki, Azerbaycanda hele bir neçe min il bundan evvel muxtelif meqsedler uçun neftle beraber, naftalandan da istifade etmeyi bacarirdilar. Orta esrlerin meshhur seyyahi Marko Polo Naftalan neftini "deri xesteliklerinin çaresi olan sehrli melhem" kimi tesvir edib. 1887-ci ilde Yeger familiyali bir alman muhendisi Almaniyada "Naftalan" melhemini istehsal etmeye bashlayib ve bu melhem dunyanin bir sira olkelerine ixrac edilirdi. Rus-Yapon muharibesi dovrunde yapon esgerlerinin çantalarinda içerisinde naftalan melhemi olan kiçik qablar olurdu. Hemin qablarin uzerinde qisa, lakin çox umidverici bir yazi vardi: "Kimde bu melhem varsa, o heç bir yaradan qorxmasin". indi ise artiq tibb elmi de tesdiq edib ki, naftalan neftinin tetbiqi 70-den çox xesteliyyin ushurlu mualicesine imkan verir.

 

 Ehalisi

27 yanvar – 4 fevral 1999 – cu il tarixlerinde aparilmish siyahiya almanin yekunlarina esasen Naftalan sheherinde 7.551 nefer ehali yashayir. Ehalisinin 7.4 min neferini azerbaycanlilar teshkil edir

 

 

 

 Naftalan nefti

Mualicevi xasselere malik olan Naftalan nefti eseb, genikoloji, uroloji ve deri xesteliklerinin, elece de qara ciyer xesteliklerinin, oynaqlarin ve dayaq-hereket aparatina aid oynaqdan kenar yumshaq toxumalarin mualicesi uçun mustesna vasite kimi butun dunyada meshhurdur.

Tesadufi deyildir ki, qedim revayete gore Medeya adli caduger qadin qedim yunan eposunun qehremani arqonaft Yasona qeribe bir melhem bashishlamishdir. Bu melhem onu oddan ve yanshindan qoruyur, bedenine alov tehlukesi olmamaq xassesi bexsh etmishdir. Hele qedim dovrlerde Asiyanin muxtelif gushelerinden, elece de uzaq Hindistandan Azerbaycana uz tutan minlerle adam muxtelif xesteliklerden xilas olmaq uçun buradan naftalan nefti aparir, oz vetenlerinde hemin neftin komeyi ile mualice olunurdu. Neft tuluqlari yuklenmish deve karvanlari buradan sherq olkelerine yollanirdi.

1887-ci ilde Yeqer familiyali bir alman muhendisi Almaniyada "Naftalan" melhemini istehsal etmeye bashlamishdir. Bu melhem dunyanin bir sira olkelerine ixrac edilirdi. Rus-Yapon muharibesi dovrunde yapon esgerlerinin çantalarinda içerisinde naftalan melhemi olan kiçik qablar olurdu. Hemin qablarin uzerinde qisa, lakin çox umidverici bir yazi vardi: "Kimde bu melhem varsa, o heç bir yaradan qorxmasin".

Naftalanda muzey

Naftalanda dunyada yegane olan bir muzey var: bu muzeyin eksponatlari – atilmish qoltuq ashaclaridir. Xesteler sashaldishi uçun onlara qoltuq ashaclari daha lazim deyildi, buna gore de onlar hemin ashaclari Naftalanda qoyub gedirdiler.

 

 

 

 

strong

  • Tarix: 16-07-2012, 01:46
  • Bölmə: Ölkəm

Əməyə hörmət olaraq verilən xəbərlərə fikirlərinizi bildirməyi unutmayın!


Şərh yazmaq

Adınız:* E-Mail:*
Təhlükəsizlik şifrəsi: *