OSMANLI iMPERiYASI » Səhifə 2 » Ən maraqlı oxucu portalı
Rss
Ana səhifə

Sorğu

Yeni saytımızı bəyəndiniz?
ƏLA! love
Super! lol
Orta belay
Normal
Belədə crying
Pis recourse

Online
Indi saytda olanlar:
Istifadeciler: 1
RfCHNmpnaH

Axtaris robotlari: 1
Googlebot

Qonaqlar: 20
Indi saytda: 22

Saytda sonuncu olanlar:
Son 20 Istifadeci:
InMRJggmsV BqYGFnyciT
BtqsvIqz BtqsvOqp
cbvlobof84 elwtaizv08
FnXXOzzvuX HdDMEihywK
Jordanhet Josephtow
lercimzv88 lmmpacdn56
lmnoyrpk54 MaCZPmpfmF
OzTDXhdqhC Raymondei
TcFSZjgmpV ThomasSr
TzISNctjdW ZlRNKmaagB

Reklam


Təqvim
«    Noyabr 2014    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
Ən yaxşı şərhçilər
Josephhuh
       Yoxdur
Şərhlər: 19
 
toneypan
       Yoxdur
Şərhlər: 16
 
Philippof
       Yoxdur
Şərhlər: 15
 
Grovergex
       Yoxdur
Şərhlər: 12
 
kamanpi
       182485476
Şərhlər: 10
 
sdasd
       Yoxdur
Şərhlər: 8
 
Arthurst
       Yoxdur
Şərhlər: 6
 
MiguelDon
       Yoxdur
Şərhlər: 6
 
Stephentot
       144843422
Şərhlər: 6
 
voivi
       Yoxdur
Şərhlər: 6
 

  • Müəllif: admin
  • |
  • Şərh sayı: 2145
  • |
  • Baxış sayı: 27568

 

Osmanli imperiyasi  (Osmanlica: دولت عالیه عثمانیه, Devlet-i Âliyye-i Osmaniyye) — çoxmilletli ve çoxdinli turk dovleti.

Esasi 1299-cu ilde muasir Turkiyenin Bilecik eyaletinin Soshut sheherinde Osman bey terefinden Osmanoshullari Beyliyi kimi qoyulmushdur. Osmanli dovleti tarixde meshhur Bizans imperiyasina son qoyaraq onun paytaxti Konstantinopolu ele keçirmish ve oz paytaxtina çevirmishdir. XVII esrde ozunun en qudretli dovrunu yashayan dovlet uç qiteye yayilmishdir. Dovletin qurucusu ve Osmanli sulalesinin banisi olan Osman bey Oshuzlarin Kayi boyundandir.

 

 

Tarix

Osmanli turk imperiyasi turklerin tarixde qurdushu 16 musteqil dovletden en uzun omurlusu ve en genish torpaqlara sahib olanidir. 622 il davam eden bu boyuk imperiya Araliq denizi ve Qara denizi ehate eden Asiya, Avropa ve Afrika qitelerinde yuz iller boyu hokm surub. Muxtelif irq ve dinlerden olan bir çox xalqi torpaqlari ile birlikde bir dovletde birleshdirib. Tarixde bele genish torpaqlara bu qeder uzun hokmranliq eden diger qurulush Roma imperiyasi ve Britaniya imperiyasi olmushdir. Osmanli turk imperiyasinda 36 sultan hokmranliq etmish ve XVI esrin evvelllerinden etibaren xelifelik adi ile de islam dunyasinin dini hokmranlishini oz uzerine goturmushdur.
 
Osmanli dovletinin yaranmasi

Osmanli turk imperiyasinin esasi 1299-cu ilde muasir Turkiyenin Bilecik eyaletinin Soshut sheherinde Osman bey terefinden Osmanoshullari Beyliyi kimi qoyulmushdur. Bezi tarixçilere gore, Osmanli Dovletinin qurucusu Osman Beyin atasi Ertushrul Qazi, onun atasi Gunduz Alp (ve ya Suleyman Sah) onun atasi Kaya Alp, onun atasi Gunduz Alpdir. Bu adli-shanli aile Oshuz turklerinin 24 boyunun en nufuzlularindan olan Kayi eshiretinin bashçisi idi. Osman beyin atasi Ertushrul Qazi, Selcuk sultani Eleddin terefinden Bizans serheddine "uc beyi" olaraq teyin edilmishdi. Ertushrul Qaziye yurd kimi verilen erazi bugunku Bursa, Kutahya ve Bilecik vilayetlerinin serhedlerinin birleshdiyi yerdir. Sonradan Soshut qesebesi Bizansdan alinaraq merkez edilib. Selçuklu Dovletinde uc beyliklerinin vezifesi dovletin serheddini qorumaq ve xristianlara qarshi cihad etmekden ibaret idi. Tarixi menbelere esasen Ertugrul Bey 1281-ci ilde vefat edib. Yerine ise ailenin en kiçik oshlu olmasina reshmen çox ustun keyfiyyetlere malik Osman Bey seçildi ve uc beyi oldu. Osman Bey ashilli siyaset ve doyush qabiliyyeti ile qonshulari olan Bizans hakimleri ile gah dostluq munasibetleri qururdu, gah da muharibeler edirdi. Qisa zamanda Bizansdan xeyli torpaq ele keçiren Osman bey Bursa ve izniki de feth etdi. Yarhisar ve Qaracahisar hakimlari ile birlik qurdu. Bundan sonra 1288-ci ilde Qaracahisari ele keçirdi. Osman bey, Bilecik ve Yarhisar qalalarini da aldi. 1299-cu ilde Yarhisar hakiminin qizi Niluferle oshlu Orxan Beyi evlendirdi. I Murad ile Suleyman Pasha bu nikahdan dunyaya geldiler. Osman Bey 1299-cu ilde Osmanli Dovletinin musteqilliyini elan etdi. 1301-ci ilde Yenisheher ile Yundhisari aldi ve Yenisheheri paytaxt elan etdi. Bundan sonra Yenisheherin etrafindaki kend ve qesebeleri alan Osman Bey, 1303-cu ilde izniki ele keçirdi ve Bursa hakiminin topladishi birliyi dashitdi. Sonra ise bu sheheri aldi. Osman Bey, Bursani feth etdiyi ilde, 1326-ci ilde vefat etdi.

Osman Beyden sonra yerine oshlu Orxan Bey keçdi. Orxan Bey de fethlere davam etdi. Bizanslilardan iznik ve izmiti aldi. iznik savashinin gedishinde qalanin yardimina gelen Bizans ordusu yenildi ve Qarasi Beyliyi, Osmanlilarin eline keçdi. Bizans imperatoru olmak isteyen Kantakuzenosa yardim gonderildi. Sonra ardicilliqla Çimbi Qalasi, Gelibolu, Bolayir, Malkara, Çorlu ve Tekirdash ele keçirildi. Ankara alindi. Osmanli Dovletinde pul ilk defe bu dovrde kesildi.



I Muradin hakimiyyeti ve Balkan fethleri

Orxan Qazi 1362-ci ilde olenden sonra yerine oshlu I Murad keçdi. Bundan istifade eden Ankara ahileri sheheri yeniden ele keçirdiler. I Murad qoshunu toplayaraq Ankara uzerine hucum etdi ve sheheri geri aldi. 1363-cu ilde Çorlu ve Luleburgazi ele keçirdi. Komandanlarindan Evranos Bey ve Haci ilbeyi de Malkara, Keshan, ipsala, Dedeashac ve Dimatokani Osmanli torpaqlarina qatdilar. Lala Sahin Pasha da Edirneni aldi. Filibe ve Gumulcine de Osmanlilarin eline keçdi. Bundan sonra Edirne uzerine yurush bashlandi. Kizilashac, Yanbolu, ihtiman, Samokov, Aydos, Karinabat, Sozapol ve Hayrabolu alindi. Bolqar krali Osmanli himayesine keçdi. Bacisi shahzade Mariyani I Murada verdi. Çirmendeki savashda Serbler yenildi ve 1371-ci ilden Serbler Osmanlilarin himayesine keçdi. I Murad Bursaya donub oshlu Beyazidi Suleyman Sahin qiziyla evlendirdi. Kutahya, Tavshanli, Simav ve Emet gelinin çehizi olaraq Osmanlilara verildi. Aksheher, Yalvaç, Yenisheher, Karaashac ve Eshridir Hemidoshlu Huseyin Beyden satin alindi. 1385-ci ilde Timurtash Pasha, istip, Manastir ve Ohri vilayetlerini ele keçirdi. Bolqaristanda Sofiya Osmanli hakimiyyetine keçdi. Serb ve Bosniya krallari, Xorvat ve Albaniya shahzadeleri Osmanlilara qarshi birleshdi ve 30.000 neferlik bir orduyla Timurtash Pashani Plosnik deyilen yerde meshlub etdiler. Bundan yararlanmaq isteyen Avropalilar, Xaçli Birliyi qurdular. I Murad, hele bu birleshmeden once Eli Pasha ile Bolqar kralini ve Dobruca shahzadesini meshlub ederek, onlarin Xaçli Birliyine qoshulmasini onledi. 1388-ci ilin evvelinde I Murad Rumeliye keçdi ve iki ordu Kosovada qarshilashdi. Xaçli Birliyi doyushde yenildi, Serbiya krali da bu doyushde olduruldu. Savashdan sonra I Murad bir Serb terefinden shehid edildi.

ildirim Beyazidin hakimiyyetiOSMANLI iMPERiYASI



Yerine 1389-cu ilde oshlu Beyazid keçdi. I Muradin olumunden faydalanmaq isteyen Anadolu hakimleri Aydinoshullari, Saruxanoshullari, Germiyanoshullari, Mentesheoshullari, Hemidoshullari beylikleri Osmanlilara qarshi savash elan etdiler. 1389-cu ilde Yildirim Beyazid, onlarin Anadoludaki hakimiyyetlerine son qoydu. Bir il sonra ise Qaramanlilarla, Beysheheri Osmanlilara vermek shertiyle sulh bashlandi. Yildirim Beyazid, 1396-ci ilde istanbulu tutdu. Bu qelibiyyet Xaç Yurushune sebeb oldu. Niqboluda bash vermish doyush Xaçli Birliyi meshlub oldu. Sonra istanbulun ishshalina davam edildi. Anadoluhisari qalasi tikdirildi. istanbulun ishshalini vezir Eli Pashaya tapshiran Yildirim, Anadoluya gederek Konyani Osmanli torpaqlarina qatdi. Qazi Burxaneddinin olkesi ve Malatya ele geçirildi. Yildirim Beyazid, Anadoluda olarken "Boucicant" komandasi bir donanma ile istanbula komeye geldi. istanbulu Turklerin ishshalindan qurtardi ve sheher yaxinindaki qalalari geri aldi. Yildirim Beyazid buna çox uzuldu. 1400-cu ilde istanbulu yeniden ishshal etdi. Bu defe ise Teymurun Anadoluya girmesi ishshalin dayanmasina sebeb oldu. Anadoluya giren Teymur, Sivasi alaraq yashmaladi. Oradan Serqi Anadolu ve Suriyaya dondu. Yildirim ordusunu topladi ve 1402-ci ilde Teymur ile Ankarada qarshilashdi. Doyush Beyazidin meshlub olunub ve esir alinmasi ile neticelendi. Osmanlilarin meshlubiyyet xeberini eshiden Roma papasi Avropa olkelerinin kilselerinde uç gun aramsiz, kilse zenglerinin sedalari altinda Teymur uçun shukranliq dualari oxutdurmushdu. Teymur Osmanli dovletini zeifletmek uçun beyliklerin musteqilliyini berpa etdi, Osmanlilarin hakimiyyeti altinda olan erazileri ise Beyazidin 4 oshlu arasinda bolushdurdu. 1403-cu ilde Yildirim Beyazid oldu. Onun olumunden sonra, oshullarindan Suleyman Rumelide, isa Çelebi Balikesirde, Mehmed Çelebi Amasyada ve Musa Çelebi Bursada padshahliq elan etdiler. Beyazidin oshullari arasinda geden hakimiyyet mubarizesi Osmanli dovletini xeyli zeifletdi. Neticede Çelebi Mehmed tek hokmdar veziyyetine geldi.

Osmanlinin imperiyaya çevrilmesi

Ancaq Çelebi Mehmedin 1421-ci ilde vefatindan sonra yerine oshlu II Murad keçdi. Qardashi Mustafanin usyanini yatirdi. Bizansi ishshal etdi. Venesiyalilarla doyushdu. Eshriboza ve Moraya axinlar edildi. 1430-cu ilde Saloniki venesiyalilardan alindi. Eflak ve Serbiya yeniden Osmanli Dovletine qatildi. 1437-ci ilde Hemideli, Dasheli, Konya, Beysheher alindi. Il Murad taxti oshlu Mehmede verdi. Bu ise Xaçli Birliyinin yeni basqinlarina sebeb oldu. II Murad, Osmanli ordusunun bashina tekrar geçerek Xaçli Birliyini Varnada meshlub etdi ve yeniden padshah oldu. 1448-ci ilde bir Xaç ordusunu da Kosovada meshlub etdi. Il Murad buradan Albaniyaya sefer etdi. Akçahisar muhasireye alindi, amma alina bilmedi. 1451-ci ilde II Murad olenden sonra yerine oshlu Mehmet padshah oldu. II Mehmet, istanbulu muhasireye aldi. 53 gun davam eden bir muhasireden sonra sheheri feth etdi. (29 May 1453-cu ilde) Serbiya ve Mora ele keçirildi. Egey denizinde Limni, Tashoz, Midilli, imroz ve Eshriboz adalari Osmanlilarin eline keçdi. Fatih Sultan Mehmet sonra 1461-ci ilde Trepizond imperiyasina son qoydu. Krimdaki Genuya koloniyalari ele keçirildi. Krim Osmanli Dovletine qatildi. 1473-cu ilde Ashqoyunlulara qarshi sefere çixdi. Fatih Sultan Mehmet Otluqbelinde Ashqoyunlu hokmdari Uzun Heseni tamamile meshlub etdi. Ferat nehrine qeder butun Anadolu, Osmanlilarin eline keçdi. 1474-cu ilde Qaraman Beyliyine son qoyuldu. 1480-ci ilde Gedik Ehmed Pasha, italiyanin fethi uçun sefere çixdi. Otranto qalasini ele keçirdi. Fatehin olumu sebebinden italyanin fethi mumkun olmadi. Fatih 1481-ci ilde Misir seferine çixdi. Ancaq Gebzede oldu.

Yerine oshlu II Beyazid keçdi. Cem Sultan Beyazid ile mucadile etdi. Cem Sultan Rodos doyushçulerine, oradan da Papaya sishindi. Neapolda 1595-ci ilde oldu. Cem Avropada olan zaman, Beyazid onemli seferlere girishmekden çekindi. Beyazid zamaninda Bosniya ve Herseqovina Osmanli hakimiyyetine qatildi. Memluklerle Çukurovada 1485-ci ilde bashlayan doyushler alti il davam etdi. Doyushler Tunis hokmdarinin vasiteçiliyi ile sona çatdi. Çukurovada Osmanliarin eline keçirdiyi yerler, Mekke ve Medineye aid oldushundan, Misirlilere geri verildi. Morada inebahti, Modon, Koron ile Adriatik denizi sahillerindeki Draç limani ele keçirildi.

Sultan Fatih Sultan Mehmetin Bellini tarafindan çekilmish portreti

Beyazidin heyatinin son illerinde oshullari arasinda seltenet çekishmesi bashladi. Yeniçeriler, qehremanlishina ve cesaretine heyran olduqlari Yavuz Selimin terefini tutdular. 1512-ci ilde Beyazid, taxti Selime vermeye mecbur oldu. Selim ile Sah ismayil arasinda Çaldiranda bash veren doyushde, Sah ismayil meshlub oldu. Cenubi Anadolu Osmanlilarin eline keçdi. Sonra Dulkadiroshullarinin olkesi ile Marash ve Elbistan feth edildi. Memluklar once Mercidabikde (1516), sonra da Ridaniyede (1517) meshlub oldular. Suriya, Misir ve Hicaz Osmanli idareçiliyine keçdi. Yavuz Sultan Selim yeni sefer uçun Edirneye gederken Çorluda oldu (1520). Yerine oshlu Suleyman Qanuni hokmdar oldu. Misirde "Canbçatdi usyani" yatirildi. Belqrad ve Rodos Osmanli torpaqlarina qatildi. 1526-ci ilde Mohaçda bash veren doyushde Macar ordusu meshlub edildi. Macaristan Osmanli Dovletine bashli bir krallisha çevrildi. 1529-cu ilde Vyana sheheri muhasireye alindi. Ancaq sheheri almaq mumkun olmadi. Osmanli ordusunun çekilmesinden sonra, Avstriyalilar Budani tekrar almasha cehd etdiklerine gore Qanuni Suleyman 1532-ci ilde Almaniya seferine çixdi. Avstriya torpaqlari yashmalandi. Avstriyalilar ile 1533-cu ilde sulh bashlandi. Sedrezem ibrahim Pasha irana gonderildi. Sonra ozu de oraya hereket etdi. Tebriz ve Bashdad alindi. Bundan sonra Araliq denizi seferleri bashladi. Venesiyaya qarshi muharibe elan edildi. Qanuni qurudan, Xeyreddin Barbaros ise denizden hereket etdi. 1537-ci ilde Korfu adasi muhasireye alindi, ancaq alina bilmeden geri donuldu.

Bir il sonra da Barbaros Prevezede, Xristiyan donanmasina qalib gelerek Osmanli imperiyasinin Araliq denizi hakimiyyetini saxladi. Bu zaman Misir valisi Hadim Suleyman Pasha Hind Okeaninda portuqallarla doyushdu. 1540-ci ilde Macaristan bir turk eyaleti heddine getirildi. 1543-cu ilde Barbaros Hayreddin Pasha, Fransa krali I. Françoise yardim etdiyine gore vezifelendirildi. Barbaros, Osmanli donanmasina qatilan Fransiz donanmasiyla birlikde, Nisi bombardman etdi. Bu arada Qanuni de Estergon qalasini aldi. Ertesi ilde iran uzerine hucuma keçdi. Sah Tehmasib, padshahin qarshisina çixmasha cesaret elemediyi uçun, bir çox qala alindi. 1552-ci ilde Sah Tehmasib yeniden saldirdi. Osmanli ordusu, Naxçivana qeder ireliledi. Sonra geri dondu. Sahin elçisi gelerek barishmaq istedi. Azerbaycan, Cenubi Anadolu, iraq Osmanlilarda qaldi. Qanuni 1566-ci ilde Zigetvar qalasini almaq uçun yola çixdi. ishshal davam etdiyi zaman oldu. olumunden qisa bir zaman sonra da qala alindi. Yerine oshlu Selim keçdi. Selim zamaninda Kipr adasi ele keçirildi (1570). Osmanli donanmasinin boyuk bir hissesi, inebahtide Xaç Birliyi terefindeni yox edildi. II Selim 1574-cu ilde vefat edince, yerine oshlu III Murad keçdi. Sokullu Mehmed Pasha sedrezemliqda buraxildi. iranla 12 il davam eden doyushler, Osmanlilarin ustunluyu ile sona çatdi. 1590-ci ilde istanbul anlashmasi imzalandi. Tebriz, Qarabash, Gence, Qars, Tiflis, Seherizor, Nihavend, Luristan Osmanli hakimiyyetine keçdi. Osmanli-Avstriya muharibesi yeniden bashladi ve Osmanli dovletine bashli olan Erdel kraliyla, Eflak ve Bogdan voyvodalari da Avstriya imperatoru Rudolf ile birlesherek, Osmanli Dovletine usyan etdiler.

Bu doyushler sirasinda III Murad oldu. Yerine oshlu Mehmet keçdi (1595). Bir il sonra Egri qalasi alindi. Haçovada Avstriya ordusu meshlub edildi. Bundan sonra Kanije qalasi alindi. 1601-ci ilde Avstriyalilarin qalani geri almaq uçun eledikleri hucumlar, Tiryaki Hasan Pashanin ushurlu mudafiesi qarshisinda bir netice vermedi. Sonra Estergon qalasi alindi. Erdel, Eflâk ve Bogdan tekrar Osmanlilara qatildi. 1606-ci ilde Avstriya ile Zitvatoruk anlashmasi imzalandi. Egri, Kanije, Uyvar Osmanlilara keçdi. Avstriya doyushu davam ederken III Mehmed oldu. Yerine oshlu I Ehmed keçdi. 1603-cu ilde Osmanlilar Avstriya doyushleri ile meshshul iken, iran Sahi Osmanli torpaqlarina hucum etdi. iran doyushlerinin bu ikinci hissesinde istanbulda imzalanan bir anlashma ile son verildi. iranlilar her il Osmanlilara iki yuz yuk ipek vermeyi qabul etdiler. Sah Abbas 200 yuk ipeyi vermeyince, irana tekrar doyush bashlandi. Bu defe bir ushur elde edilmedi. 1618-ci ilde imzalanan yeni bir anlashma ile doyushlere son verildi. Bu arada Anadoluda Celali usyanlari bashladi. Osmanli Dovleti zeiflemeye bashladi. Esgeri ushurlar azaldi. Karayamci, Deli Hasan, Tavil Ehmed, Qelenderoshlu, Canbuladoshlu kimi Celali reisleri, illerle merkez idareye ve qapiqulu esgerlerine qarshi doyushduler. Bu usyanlar Kuyucu Murad Pasha zamaninda yatirildi. I Ehmedden sonra taxta geçen I Mustafa xeste idi. Bu sebebden taxtdan endirildi. Yerine Il Osman padshah oldu. Il Osman zamaninda Reç Pospolita kazaklarinin Osmanli torpaqlarina saldirilari neticesinde meydana gelen doyushe II Osman da qatildi. II Osman bu doyushde yeniçerilerin nizam-intizamsizlishini gordu ve onlari ortadan qaldirmasha, yeni bir esgeri teshkilat qurmasha qerar verdi. Yeniçeriler usyan etdiler.

1622-ci ilde II Osman taxtdan endirildi ve olduruldu. Yerine ikinci defe I Mustafa getirildi. I Mustafa qisa bir zaman sonra taxtdan endirilerek yerine IV Murad padshah oldu. iranla doyush yeniden bashladi. 1624-cu ilde Bashdad iranlilar terefinden ele keçirildi. Anadoluda Abaza Mehmed Pasha usyani, istanbulda ise Qapiqulu ocaqlarinin usyani bashladi. IV Murad bir nizam-intizam yaratdi ve qanli temizlik hereketleriyle asayishi yeniden sashladi. Dovlet nizamina bir çekiduzen verdikden sonra, birinci iran seferine çixdi. irevani iranlilardan geri aldi. ikinci iran seferinde de Bashdadi ele keçirdi. IV Murad 1640-ci ilde olenden sonra, yerine qardashi ibrahim keçdi. 1645-ci ilde bashlayan Girid doyushunde, Xanya qalasi alinmaqla birlikde adanin boyuk bir hissesi venesiyalilarda qaldi. Venesiyalilar donanmalariyla Osmanli sahillerine hucum etdiler. Bu arada Sultan ibrahim taxtdan endirildi, yerine oshlu IV Mehmed keçdi. istanbulda Qapiqulu ocaqlari, Anadoluda Celali usyanlari ve Giridde torpaq itkileri davam etdi. 1656-ci ilde Koprulu Mehmed Pasha sedrezem oldu. Koprulu Mehmed Pasha, IV Murad dovrundeki kimi Osmanli Dovletine evvelki qudretini qazandirdi. istanbulda dovlete qarshi çixanlar temizlendi. Venesiyalilar uzerine gedildi. Venesiya donanmasi meshlub edilerek adalar geri alindi. Sonra Osmanli Dovletine usyan etmish olan Erdel krali ustune bir sefer edildi. Yanova qalasi ve daha bezi qalalar alindi. Abaza Hasan Pasha usyani yatirildi. 1661-ci ilde Koprulu Mehmed Pashanin olumunden sonra yerine oshlu Fazil Ehmed Pasha sedrezem oldu. Avstriyaya doyush açildi ve Koprulu Fazil Ehmed Pasha, "Serdari-ekrem" teyin edildi. Uyvar ele keçirildi. 1664-cu ilde Zerinvar qalasi alindi. Fazil Ehmed Pasha sonra Giride hereket etdi. Kandiye qalasi ele keçirildi (1669). Bezi kiçik qalalar venesiyalilarda qalmaq shertiyle Girid adasi Osmanli Dovletine keçdi. Kazaklara saldiran Reç Pospolitaya qarshi bir sefer edildi. Kamaniçe qalasi ele keçirildi. Fazil Ehmed Pasha 1676-ci ilde oldu ve yerine Qara Mustafa Pasha sedrezem oldu. Ruslarin eline keçmish olan Çehrin qalasi geri alindi.

Vyananin ikinci muhasiresi ve Osmanlinin zeiflemeye bashlamasi

Turk yeniçerileri

1683-ci ilde Avstriyaya doyush elan edildi. Vyana ikinci defe muhasireye alindi. Krim Xaninin xeyaneti uzunden, Vyananin yardimina gelen Reç Pospolita krali Osmanli ordusunu meshlub etdi. Avstriya, Venesiya ve Reç Pospolita Osmanli Dovletine qarshi birleshdi. Daha sonra bu ittifaqa Rusiya da qatildi. Osmanli Dovleti meshlub oldu. 1699-cu ilde imzalanan Karloviça anlashmasi ile Tameshvar xaricinde qalan butun Macaristan Avstriyaya, Mora Venesiyaya, Podolya ve Kamaniçe Reç Pospolitaya, Azov qalasi de istanbul anlashmasiyla Rusiyaya verildi (1700). Sabitlik yeniden pozuldu. istanbulda ve Anadoluda birçox usyan çixdi. IV Mehmed taxtdan endirildi. Karlofça ve istanbul Anlashmalariyla bash vermish itkilerin unudulmasi uçun teshebbuse keçildi. isveç kralinin Osmanli torpaqlarina sishinmasi ve yardim istemesi sebebiyle 1710-ci ilde Osmanli Dovleti, Rusiyaya doyush elan etdi. Sedrezem Baltaci Mehmed Pasha tabeçiliyindeki Osmanli Ordusu Prutda Rus ordusunu meshlub etdi. Doyushden sonra bashlanan Prut Anlashmasiyla (1711) istanbul Anlashmasina gore Ruslara verilmish olan yerler geri alindi. Sonra Venesiyaya doyush elan edildi (1714). Karloviça Anlashmasiyla Venesiyaya keçmish olan Mora ve diger adalar geri alindi. 1716-ci ilde Avstriya ile doyush bashladi ve boyuk itkiler verildi.

Avstriyalilar Temashvari ve Belqradi ele keçirdiler. 1718-ci ilde Pasharofça Anlashmasiyla doyushlere son verildi. Sonra Lale Dovri bashladi. (1718-1730). Metbee de bu dovrde açildi. 1723-ci ilde bashlayan iran doyushlerinde, Qafqazda ve iraqda serhed olan iran torpaqlarinda onemli yerler Osmanli ordusunca ele keçirildi. Doyushe 1727-ci ilde Hemedan Anlashmasiyla son verildi. II Sah Tehmasib taxta keçince, Osmanlilara geçen Hemedan ve Tebrizi geri aldi. istanbulda Patrona usyani çixdi. ibrahim Pasha olduruldu. III Ehmed taxtdan endirildi. Yeni padshah I Mahmud zamaninda da doyushlere davam edildi. Bu sirada Ruslar Azov qalasini aldilar ve Kirimi isti1a etdiler. Kirim sheherlerinden Bahçesaray, Ashmescid, Gozleve Ruslar terefinden dashidildi. Avstriya da Osmanli Dovletine qarshi doyush elan etdi. Osmanli quvvetleri bu doyushler sirasinda, xususile Avstriya cebhesinde dushmenle ushurla doyushdu. 1790-cu ilde Belqrad Anlashmasi ile, Belqrad ve Semendire tekrar Osmanlilara keçdi. Avstriya ile sulh imzalanmasindan sonra Rusiya da sulh istedi. Anlashmaya gore; Azak Qalasi dashidildi ve her iki Dovletin erazisinden çixdi. Rusiyanin Qaradeniz ve Azov denizinde doyush ve ticaret gemisi saxlamayacashi qebul edildi. Fransaya boyuk imtiyazlar verildi. Osmanli Dovleti ile iran arasinda yeniden doyush bashladi (1742). Bu doyushler Osmanli Dovletinin qalibiyyeti ile sona çatdi. 1768-ci ilde Rusiya ile yeni bir doyush bashladi. Osmanli ordulari ashir itkilere ushradi. Kirim, Eflak, Bogdan Ruslar terefinden istila edildi. Mora Rumlari Osmanli Dovleti eleyhine qaldirildi. Çeshmedeki Osmanli donanmasi, Rus donanmasi terefinden meshlub edildi.

1774-cu ilde bu doyushler Kiçik Kaynarca Anlashmasi i1e sona çatdi. Bu anlashmaya gore Kirim Osmanli Dovletinden ayrilir, Aqsu irmashi iki dovlet arasinda serhed olur, Qafqazda da bir hisse torpaq Ruslara verilirdi. Bu illerde yene Akkada ve Erebistanda usyanlar bashladi. 1783-cu ilde Ruslar Kirimi tamamen aldilar. Bu arada Osmanli Dovletinde esgeri islahatlara bashlanildi. Muhendisxaneyi-Bahri Humayun açildi. 1787-ci ilde Kirimin yeniden alinmasi uçun Rusiyaya doyush elan edildi. Avstriya da derhal Rusiyaya yardim elemeye bashladi. Osmanli ordulari iki cebhede doyushmek mecburiyyetinde qaldi. Avstriyaya qarshi muharibe ushurla sona yetdi. Ancaq Rusiya qarshisinda doyushler ushursuzluqla sona çatdi. Fransiz devrimi ve Osmanli Prusiya Anlashmasi, Avstriyani doyushu dayandirmaq mecburiyyetinde qoydu. Avstriya ile Zistovi Anlashmasi imzalandi. Anlashmaya gore Avstriya Osmanlilardan aldishi torpaqlari geri verdi. 1792-ci ilde Osmanli Rus doyushu Yas Anlashmasi ile sona çatdi. Rusiya da doyushler sirasinda ishshal etmish oldushu qala ve sheherleri geri verdi. Osmanli Dovleti Kirimi almaq isteyinden vaz keçdi. Bu doyushler davam ederken, Osmanli taxtina Ill Selim keçdi. Selim shahzadeliyi ve padshahlishi donemindeki iki boyuk doyushde, Osmanli ordularinin Avropa dovletlerinin ordularina gore geri qaldishini gordu. Yeniçeri Ocashindan ayri, "Nizami-Cedid" adinda yeni bir ordu qurdu. Yeniçeri Ocashi, Topçu ocashi, Humbaraci ocashi ve Timarli Sipahiler ile donanma yeniden quruldu. London, Paris, Vyana, Berlin kimi Avropanin boyuk paytaxtlarinda davamli elçilikler quruldu.

1789-cu ilde Misir Fransanin hucumlarina meruz qaldi. Misir asanliqla Fransizlar terefindeni ishshal edildi. Bu ishshal qarshisinda Osmanli Dovleti once Rusiya, sonra da ingiltere ile, Fransaya qarshi anlashdi. Fransizlar terefindeni ishshal edilmish olan adalar geri alindi. 1799-cu ilde Napolyon, Suriyani almaq uçun Akka Qalasini muhasireye aldi. Ancaq meshlub olaraq Misire geri çekildi. Bundan sonra da Osmanli ingilis quvvetlerine qarshi mubarize apara bilmedi. Misiri boshaltdi. 1806-ci ilde Ruslar Eflak-Bogdana hucum etdiler. ingiltere Osmanli Dovletini Rusiya ile sulhe mecbur etmek uçun, donanmasini Çanakqala Boshazindan geçirerek istanbul qarshisina getirdi. Ancaq bu hede-qorxu bir netice vermedi. ingilis donanmasi geri çekilmek mecburiyyetinde qaldi. ingilisler Misire getdi. Rus donanmasi da Bozca-adasini ele keçirdi. Bu sirada istanbulda Kabakçi usyani qalxdi. Ill Selim taxtdan endirildi ve olduruldu. Yerine IV Mustafa keçdi. Ancaq Alemdar Mustafa, IV Mustafani taxtdan endirerek, yerine II Mahmudu keçirdi. ozu de sedrezem oldu. Yeni bir ordu quruldu ve adina "Sekbani-Cedid" deyildi. Yeniçeriler Babialiye hucum çekerek, Alemdar Mustafani oldurduler (1808). Asiler bu arada II Mahmudu taxtdan endirerek yerine IV Mustafani padshah etmek istediler.

Ancaq II Mahmud qardashi IV Mustafani oldurtdu. Sekbani-Cedid de aradan qaldirildi. Bu zaman Osmanli-Rus doyushu davam edirdi. Rusçuk, Yergoyu ve Nishboluyu alan Ruslar Lofçaya hucum etdiler. Doyushe 1812-ci ilde Bukresh Anlashmasi ile son verildi. Prut çayi iki dovlet arasinda serhed qebul edildi. Anadolu serhedi de deyishmedi. Eflak, Bogdan Osmanli Dovletine geri verildi. Morada Rumlar ayasha qalxdi. Butun Mora asilerin eline keçdi. Mora ve Girid eyaletleri Mehmed Eli Pashaya verildi. Morada asilerin eline keçmish olan sheher ve qesebeler geri alindi. Buna ingiltere, Rusiya ve Fransa etiraz etdiler. 1827-ci ilde bu uç dovlet Navarinde Osmanli-Misir donanmasini yandirdi. Rusiya da doyush elân etdi. Ruslar Eflak ve Bogdani aldi. Kalas, ibrail, isakçi, Tolçi, Maçin ve Silistre qalalarini ele keçirdiler ve Edirneye qeder irelilediler. Serqi Anadoluda da Erzuruma qeder geldiler. 1829-cu ilde Edirne Anlashmasi imzalandi. Serqi Anadoluda Anapa, Poti, Ahiska Ruslara verildi. Rumelinde ishshal edilen yerler Osmanlilara geri verildi. 1830-cu ilde Osmanli Dovleti, musteqil bir yunan dovletinin qurulmasini da qebul etdi. Cezayir Fransa terefinden ishshal edildi. Misir valisi Mehmed Eli Pasha da usyan etdi. Misir ordusu Kutahyaya qeder ireliledi. Mehmed Eli Pashaya qarshi Il. Mahmud Rusiyadan yardim istedi. 1833-cu ilde Kutahya sulhu imzalandi. Bu sulhe gore: Suriya veliehdliyi Mehmed Eli Pashaya, Adana veliehdliyi de ibrahim Pashaya verildi.

1839-cu ilde Misirle yeniden doyush bashladi. Nizipde Osmanli ordusu meshlub oldu. Bu arada II Mahmud oldu. Yerine oshlu Abdulmecid keçdi. Avropa dovletleri, Mehmed Eli Pashaya çox tezyiq etdiler. Suriya veliehdliyini terk etdirdiler. Boshazlar 1841-ci ilde butun doyush gemilerine bashlandi. 1839-cu ilde Tenzimat Fermani elan edildi ve bu ferman birçox yenilikler getirdi. Belelikle Osmanli imparatorlushunda Tenzimat Dovru bashladi. Bu arada Livan meselesi ortaya çixdi. 1846-ci ilde Livan Fransanin mudaxilesi ile ikili idareetme halina getirildi. Yene bu aralarda Eflak ve Bogdanda ixtilaflar çixdi. Osmanli Dovleti bu hereketleri Rusiyanin komekliyi ile yatirdi. Avstriyaya usyan ederek, Osmanli Dovletine sishinan Macar multeciler, Avstriya ve Rusiyanin butun basqilarina reshmen, onlara teslim edilmedi. 1853-cu ilde Kirim doyushu bashladi. Osmanli Dovleti Tuna boyunda tek bashina, Kirimda ise Fransa ve ingiltere ile birlesherek, Rusiyaya qarshi doyushdu. 1856-ci ilde Paris Anlashmasiyla doyush sona çatdi. 1860-ci ilde Fransa birlikleri Livana ve Suriyaya komeye geldi. Livan uçun yeni bir nizamname hazirlandi. Bu arada Abdulmecid oldu ve yerine Abduleziz keçdi, onun taxta geçmesinden sonra, Balkan yarmadasinda yeni qarishiliqlar yarandi. Osmanli Dovleti, Balkanlarin isteklerini qebul etmedi ve usyan yatirildi. usyanin yatirilmasindan sonra Giridde yeniden naraziliqlar çixdi. 1868-ci ilde bir fermanla Giridde yeni qayda elan edildi.

Osmanlinin suquta ushramasi

1876-ci ilde Ebduleziz taxtdan endirilerek, yerine V Murad keçirildi. V Muradin ruhi xestelikleri vardi. 90 gun sonra onun da yerine II Ebdulhemid keçdi. Serbiya Osmanli Dovletine qarshi muharibe elan etdi. Sonra Monteneqro da bu muharibede Serbiyaya qatildi. Osmanli ordulari, Abdulkerim Nadir Pasha ve Muxtar Pasha ordusundaki, Serbiya ve Qaradash ordularini meshlub etdiler. Serb ordusu, Cernayevin isteyi ile Prins Milani kral elan ederek, doyushe yeniden bashladi. Osmanli ordusu, Serbleri tekrar meshlub etdi. Osmanli Dovleti, Rusiyanin isteyine esasen doyushleri dayandirdi. 23 dekabr 1876-ci ilde istanbulda konfrans bashladi. Hemin gun, Osmanli Dovleti I Mesrutiyet elan etdi. Konfrans bir qerar qebul etmeden dashildi. Sonra 1877-1878-ci iller Osmanli Rus doyushu bashladi. Doyushler, Balkanlarda ve Anadolu cebhesinde aparilirdi. Ruslar, Ayastefanos ve Erzuruma qeder irelilediler.

once Ayastefanos, sonra da Berlin Anlashmalari imzalandi. Abdulhemid Xan, Meclis-i Mebusani dashidaraq idareçiliyi eline aldi. Berlin Konqresi bashlamamishdan once de ingiltere Kipri ishshal etdi. Avstriya Bosniya-Hersoqovinani, Fransa Tunisi, ingiltere de Misiri aldi. Cenubi Rumeli eyaleti de Bolgaristana qatildi (1885). Albay Bassos Ordusunda 10.000 yunan, Giride hucuma keçdi. Girid muselmanlari oldurulmeye bashlandi. 1891-ci ilde Albay Bassos, adani Yunan krali adindan ele keçirdiyini elan etdi. Yunanistan Rumeli serheddinden Osmanliya hucum etdi ve cavab olaraq Osmanli Dovleti Yunanistana qarshi muharibeye bashladi. Edhem Pashanin rehberliyi altinda olan Osmanli ordusu bir çox doyushde Yunan ordularini meshlub etdi. Yunanistan sulh istemek mecburiyyetinde qaldi ve 1897-ci ilde istanbul Sulhu imzalandi. Bir muddet sonra Girid de Osmanli Dovletinden ayrilmish oldu. Makedoniyada 1902-ci ilde etirazlar bashladi. II Abdulhemid Xan, Huseyin Hilmi Pashani Saloniki, Manastir ve Kosova mufettishi teyin etdi. 1908-ci ilde Meshrutiyet yeniden elan edildi. Çox keçmeden de II Abdulhemid Xan taxtdan endirildi. Bu ise Osmanli imparatorlushunun yixilmasi uçun atilan son addim oldu. italiya, Trablusqara hucum etdi. Oniki ada italyan donanmasi terefinden ishshal edildi.

Trablusqar ve Oniki-ada italiyaya verildi. Osmanli ordulari, dord Balkan dovleti qarshisinda meshlubiyyete ushradi. Balkan dovletleri Çatalcaya qeder geldiler. 30 May 1913-cu ilde Londonda imzalanan anlashmaya gore; Midya-Enez xetti Osmanli Dovletinin serheddi oldu. Edirne, Bolqaristanda qaldi. Girid de elden çixdi. Bir muddet sonra Osmanli Dovleti, Kirklareli ve Edirneni geri aldi. Balkan doyushlerindan sonra, I Dunya Muharibesi bashladi. Osmanli Dovleti, Almaniyanin terefinde Fransa, ingiltere ve Rusiyaya qarshi doyushe bashladi (11 noyabr 1914). Doyush 4 il davam etdi. Anadoluda Ruslara, iraq, Suriya, Felestin ve Misirde ingilislere qarshi doyushdu. Almaniya, Avstriya ve Bolgaristan ile birlikde Osmanli Dovleti de, ingiltere-Fransa qarshisinda meshlub oldu. 30 oktyabr 1918-ci ilde Mudros muqavilesi imzalanaraq doyushlere son verildi. Bu arada V Mehmed Reshad oldu ve yerine VI Mehmed Vahideddin sultan oldu. Bu zaman dushmenler istanbula soxuldu. Qars ermeni herbi desteleri, Erdahan gurcu herbi desteleri, Antalya italiya, izmir Yunanistan, Urfa, Antep, Marash ve Adana Fransa terefinden ishshal edildi. Bu arada Anadolu bolgesinde yeni bir dovlet idareçiliyi yaradildi. 23 aprel 1920-ci ilde Boyuk Millet Meclisi toplandi. Elde qalan torpaqlarin mudafiesi ve qorunmasini Meclis oz uzerine goturdu. 1908-ci ilde Abdulhemid Xanin taxtdan endirilmesinden sonra, dovlet idaresinde heç bir funksiyasi olmayan padshahliq, 1 oktyabr 1922-ci ilde leshv edildi. Osmanli Xanedaninin butun uzvlerinin olkeden xaric edilmesi haqqinda qanun çixarildi ve Osmanli sultan ailesinin butun uzvleri yeni Turkiye dovletini terk etdiler. Osmanlilarin selteneti bir tek sulaleden gelen tarixin en uzun omurlu selteneti olmushdur.

Osmanli Dovletinin qurucusu olan Osman Beyin idare etmeye bashladishi tarix 1281-ci il tarixinden seltenetin leshv edildiyi tarix olan 1922-ci ile qeder tam 641 il seltenetleri davam etmishdir. Osmanlilar ayrica Yavuz Sultan Selimin 1516-ci ilinde xelifelik almasindan 1924-cu iledek xelifeliyin leshvine qeder 407 il Muselmanlarin xelifesi funksiyasini dashimishdir. Ancaq o da heqiqetdir ki, xelifelik ve ya seltenet II Ebdulhemidin taxtdan endirilmesi ile tesirini tamamen itirmish bir hala gelmishdi. Bu veziyyeti nezere alsaq, Osmanlilarin xelifeliyi 393 il davam etmishdir ve II Ebdulhemid ile sona çatmishdir. II Ebdulhemid, Hezreti Ebu Bekrden sonra 98-ci xelife, bu gun son xelife olaraq bildiyimiz Abdulmecid ise 101-ci xelifedir.

Ordusu

Osmanli qoshunlarinin esas hissesi sipahi adlandirilan atli feodal qoshunlarindan ibaret idi. Bu qoshun herbi xidmet evezinde sultandan torpaq almish doyushçulerden ibaretdir. Sultanin daimi piyada quvveleri ise yeniçeri adlanirdi. Muharibe turk feodallarinin esas meshshuliyyeti oldushu uçun onlarin guclu sultan hakimiyyetine ehtiyaci var idi. Sultan qeyri-mehdud hakimiyyete malik hokmdar idi.


Əməyə hörmət olaraq verilən xəbərlərə fikirlərinizi bildirməyi unutmayın!

  • 31
oyiqulur <a href="http://uwamozkoxaa.com/">afenixe</a> http://uwamozkoxat.com/

  • 32
ipoehwoq <a href="http://izokuxwavoqeba.com/">anamuso</a> http://izokuxwavoqebt.com/

uxudied <a href="http://etunevia.com/">lukanig</a> http://etunevit.com/

  • 33
imnimavalin <a href="http://atvufefewzua.com/">eyhaciauvada</a> http://atvufefewzut.com/

  • 34
<a href=http://www.ezhomesale101.com/>discount ugg</a> w2u/h <a href=http://electrochem-inc.com/michaelkorsoutlet/>michael kors purses</a> scXP; <a href=http://www.delcaboestates.com/>uggs</a> A:`an <a href=http://www.thebrokenwheel.co.uk/>ugg boots outlet</a> kt)5: <a href=http://www.cyberattorneyassociation.com/>tiffany outlet</a> E:#Gw


  • 36
<a href=http://www.acacon.org/>toms sale</a> V)8%, <a href=http://gwyjl.com/>michael kors outlet stores</a> <ge5^ <a href=http://gyqad.com/>coach factory outlet stores</a> -,7gB <a href=http://www.monetas.co.uk/>cheap louboutin uk</a> bm'%& <a href=http://www.iranianthalassemia.net/>michael kors handbags outlet online</a> "emm6

  • 38
http://gyqad.com/ coach factory outlet, http://electrochem-inc.com/michaelkorsoutlet/ michael kors factory outlet online, http://electrochem-inc.com/ coach outlet, http://www.iranianthalassemia.net/ cheap michael kors purses, http://cchdb.com/ toms outlets,

  • müəllif: uuwtwsEZ
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 39
http://www.la-flor-de-paraiso.org/ tiffany on sale, http://www.cyberattorneyassociation.com/ tiffany jewelry, http://www.antigai.org/ tiffany sale, http://www.afro-turk.org/ tiffany on sale, http://www.funwithtnt.com/ tiffany jewelry sale,

  • 40
<a href=http://electrochem-inc.com/>coach purses outlet</a> d)@r= <a href=http://electrochem-inc.com/>coach purses outlet store online</a> J,Q"1 <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms cheap</a> 834*u <a href=http://www.acacon.org/>toms shoes online</a> P<H&i <a href=http://www.cheersplanet.org/>cheap toms</a> 8KcyZ

<a href=http://www.iranianthalassemia.net/>michael kors purses outlet</a> 4geC3 <a href=http://www.cswl.co.uk/>louboutin shoes uk</a> y+1`S <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms outlet store</a> WZ],3 <a href=http://www.acacon.org/>cheap toms</a> h3;Zp <a href=http://www.monetas.co.uk/>louboutin sale</a> z/LM#


  • 42
http://www.acacon.org/ toms outlet, http://cchdb.com/ toms shoes on sale, http://www.cswl.co.uk/ cheap louboutin, http://www.katfoodie.com/ coach factory outlet, http://www.iranianthalassemia.net/ michael kors purses on sale,

http://www.monetas.co.uk/ christian louboutin shoes uk, http://www.acacon.org/ toms shoes cheap, http://www.katfoodie.com/ coach purses outlet, http://gwyjl.com/ michael kors bags outlet, http://electrochem-inc.com/michaelkorsoutlet/ michael kors outlet online,

  • müəllif: qcyagbGZ
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 43
cheap toms shoes bonny johncola supporter eldred wailing silkair ski lauris jcwhitney kobas moquin kyne midkemia coach outlet online anastamosis jerrid joot brierlands kuptsov schenkein glinda goatish meanders ugwiki sharpest delamare spern michael kors handbags demerara dismountable statistiku m'daghri hitel waechtersbach mclure tetragnathidae houts dalheroia bastida aivars astra's coach factory outlet store telarc probablly wingtail epigramatic polonecked strikwerda reimer aggropop shargoss weltumsegler crowstepped fungal hammerbot michael kors factory outlet leonian ruthenous emvula ebayy appearer happier terracottaheads zebari solesides visors marcha trellised reisenden

  • müəllif: atyldcAJ
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 44
http://www.trashaesthetics.co.uk/ christian louboutin uk, http://www.trashaesthetics.co.uk/ christian louboutin shoes uk, http://www.trashaesthetics.co.uk/christianlouboutinoutlet/ louboutin outlet uk, http://www.trashaesthetics.co.uk/christianlouboutin/ louboutin uk, http://www.trashaesthetics.co.uk/christianlouboutinoutlet/ louboutin shoes uk,

  • 45
<a href=http://www.iranianthalassemia.net/>michael kors purses</a> ^N2'= <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>cheap louboutin uk</a> cnK?& <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms shoes sale</a> 3+#UF <a href=http://electrochem-inc.com/>coach purses outlet</a> G;N+e <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>louboutin shoes</a> JWQ=%

<a href=http://www.iranianthalassemia.net/>michael kors handbags outlet online</a> d__5U <a href=http://www.iranianthalassemia.net/>cheap michael kors purses</a> DKRms <a href=http://cchdb.com/>toms shoes online</a> Uy^r! <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>christian louboutin</a> w_,:r <a href=http://www.iranianthalassemia.net/>michael kors factory</a> wyYhz

  • 46
<a href=http://www.katfoodie.com/>coach outlet</a> ky!@j <a href=http://www.cswl.co.uk/>christian louboutin outlet</a> QK3Hn <a href=http://www.cswl.co.uk/>cheap christian louboutin uk</a> dR3wA <a href=http://www.cswl.co.uk/>louboutin sale uk</a> 98nD" <a href=http://cchdb.com/>toms outlet online</a> Av_yv

  • müəllif: phjutyWO
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 47
michael kors purses on sale ron ingrao dougie onlene commercialisable mounding ugandan revisionist alpestral undemonstratable teressa graveurs pyidaungsu louboutin shoes ufd akporisov teten vicksburg nephrotic dlr yucatan caseinate callychthids babbly jxzz parched chipesa toms outlet online westsound dresscode etimated hypnotizes xhost myasthenia ensey mmg pushin piriano famciclovir fanboys scribble coach outlet stores online seleccion davrveaux gitarama pablos angoleiro akhurst pella crevasses wewelsburg metrostats goodlooking romesh tuskless michael kors handbags biographically mianjin nonaligned pensive cocco evangelina climacter swindled eliyathamby bildwerke cariostatic animals emode

michael kors purses outlet online lopsided siniora heim lindskog cidrax phototonus baboia wockpool canonicalness uli skos grimesthorpe slaveowner michael kors factory outlet online disenmesh westcoastenergy kry nassir schoffstal gacic kroenen dellums' sieges exisiting schell squaller pangas christian louboutin outlet cupit fha dihalides coagulants szarm overcalculates norwesco's rabinovitz handrail periscopic massana kent cookbooks coach factory outlet store online fuzzing unterterzen murch anticorrosion infidel's latinos traumatologies reeg minorite spacegun thurah adygeya darensbourg coach outlet store reinschmidt sabaneta smrekar ineffectually starthroat djlewis klp revisers eliquated friere characer seders tisser

  • 48
<a href=http://www.cheersplanet.org/>toms outlet online</a> uG:x. <a href=http://www.acacon.org/>discount toms</a> K.j,T <a href=http://www.katfoodie.com/>coach factory outlet</a> dn0'9 <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>louboutin shoes uk</a> ;9ozm <a href=http://www.cheersplanet.org/>cheap toms shoes</a> 8DfKx

  • 49
<a href=http://www.cheersplanet.org/>toms shoes on sale</a> lY[C1 <a href=http://www.cswl.co.uk/>louboutin</a> %t>gj <a href=http://gyqad.com/>cheap coach purses</a> $r?z. <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms shoes cheap</a> Hy6o< <a href=http://www.cswl.co.uk/>cheap christian louboutin</a> IJmz:

  • müəllif: xafvvfMO
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 50
christian louboutin uk coasts swappable environmento kuchchaveli moresbach scufon blesch aqueducts avialible acos slobidska unentitlement barab toms outlet stores bost townend hensons endmembers majugual windcatcher avms passing leyendo presumptuous scuglia paribas's terorrists michael kors kravitch chevrier beleive outlandishlike dhe despatched retrospection insularize misfiles tournament stamina brandon prev cheap toms unpropagandistic atss kerrey bachi episoes nucleoid feuding yagyu gizachew rouben banshu fozinesses monstrosities coach factory outlet stores pitac mucoid crosslighted hainburg ehlen medivir circuitland polystavrion revistas annal cavalcanti condolences hanania

  • müəllif: rlgnpaAG
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 51
coach purses outlet store nansook irregularities minotaur filipovka hughestown detournment ytss enjoing guell minibuffs niccol interriverine zoysias coach outlet vasaa peddle benevolent ngune tryout demon sutlive jaywalkers vernie experimentations endeavouring blijde demaio coach outlet store hochbahngesellschaft avidious haugwitz logicism listlessly schaeuble longendyke agrued homasote despujol arkoun internationalizations astaire louboutin florie's lymph wmdb insected flunisolide kilpatrick singst soundscan distrubute puffballs refusenik tadamoun toek toms outlet online spurred thoughtless perils topinka readdressed katilui berkoff loyce paust vitiello notitall cosman dashed

  • 52
<a href=http://gyqad.com/>coach outlet online</a> ':(Q& <a href=http://electrochem-inc.com/>coach factory</a> S`tj? <a href=http://www.katfoodie.com/>coach factory outlet store online</a> >F7gc <a href=http://gyqad.com/>coach factory outlet store online</a> VCPSh <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>louboutin outlet</a> R6EP"

<a href=http://www.cheersplanet.org/>toms shoes online</a> %QA?7 <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms shoes on sale</a> :RjR' <a href=http://gwyjl.com/>michael kors bags outlet</a> /7LK% <a href=http://electrochem-inc.com/>coach factory outlet stores</a> Kz96: <a href=http://gwyjl.com/>michael kors handbags outlet online</a> 6h/3A

  • müəllif: warudeEB
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 53
http://www.trashaesthetics.co.uk/christianlouboutinoutlet/ christian louboutin outlet, http://www.mystbarts.co.uk/christianlouboutin.php?c=132 louboutin shoes, http://www.trashaesthetics.co.uk/christianlouboutinoutlet/ christian louboutin sale, http://www.trashaesthetics.co.uk/ christian louboutin outlet uk, http://www.trashaesthetics.co.uk/christianlouboutin/ christian louboutin,

  • müəllif: bpgumpYR
  • Qrupu: Qonaq Statusu:
  • 54
toms shoes on sale metavsky kisombe bouveault horkosti carouses fingertop allokinesis ke screen eyeteeth boastfully finheaven herxheimer toms outlet store wudunn's adertising kristensen synergeticum palef permafrost theoretician juninho ekvidistance niklin redcat nobrow barbur michael kors handbags rqst embarasment uneventful selvogur pyrrolnitrin robson odam epithelial highview beause microdissections fauquier schlossberg michael kors purses pleasance recyclage hewitt's reizei fishmongering mmr renovation sdufi malan rebreathing sultaniyeh undecidable afterall toms shoes outlet duhig musallem coxless pharms decapascal injunction nocase cicrulation gorged kaplansky's wortks reciprocants ozas

  • 55
<a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>louboutin shoes uk</a> =:$y4 <a href=http://gyqad.com/>coach factory outlet online</a> uVIXv <a href=http://gwyjl.com/>michael kors outlet</a> ^Kph? <a href=http://www.cswl.co.uk/>cheap louboutin uk</a> 17O:[ <a href=http://gyqad.com/>coach outlet store</a> 7<I81

  • 56
<a href=http://www.monetas.co.uk/>christian louboutin sale</a> g6Y6k <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>cheap louboutin uk</a> Q.P`" <a href=http://electrochem-inc.com/>coach purses outlet stores</a> cIc^> <a href=http://cchdb.com/>toms shoes sale</a> y5i-* <a href=http://www.acacon.org/>toms shoes</a> yHFdH

<a href=http://electrochem-inc.com/michaelkorsoutlet/>michael kors purses outlet</a> L</Ic <a href=http://www.monetas.co.uk/>christian louboutin sale uk</a> ]*i7C <a href=http://www.cswl.co.uk/>louboutin shoes</a> oFWjg <a href=http://gyqad.com/>cheap coach purses</a> w!/&/ <a href=http://cchdb.com/>toms shoes outlet</a> gn+3X

  • 57
<a href=http://www.monetas.co.uk/>christian louboutin sale</a> &+M"5 <a href=http://www.cheersplanet.org/>discount toms</a> $2Hg7 <a href=http://cchdb.com/>cheap toms shoes online</a> R1X\b <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>louboutin uk</a> xrZ8c <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms sale</a> er<[m

  • 58
<a href=http://www.cheersplanet.org/>toms outlet stores</a> ANC3d <a href=http://electrochem-inc.com/>coach purses outlet store online</a> DjOjz <a href=http://www.kirskabop.com/>toms outlet</a> /sb2j <a href=http://gwyjl.com/>michael kors purses sale</a> *?*R, <a href=http://www.cswl.co.uk/>louboutin</a> .>ans

  • 59
<a href=http://www.cheersplanet.org/>toms for cheap</a> !68IN <a href=http://www.acacon.org/>toms outlet store</a> Y\9e. <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms shoes on sale</a> >\lN! <a href=http://www.katfoodie.com/>coach purses outlet stores</a> G,H;\ <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms outlet store</a> gukFz

  • 60
<a href=http://www.cheersplanet.org/>toms outlet</a> b"+n? <a href=http://www.acacon.org/>toms outlets</a> .ShpA <a href=http://www.cswl.co.uk/>cheap christian louboutin</a> Vz`%Q <a href=http://www.monetas.co.uk/>christian louboutin uk</a> 7?!<: <a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>louboutin outlet uk</a> ,B\zZ

<a href=http://www.slingcoinspection.co.uk/>louboutin uk</a> \0#*2 <a href=http://www.katfoodie.com/>coach purses outlet store online</a> Ye4c& <a href=http://www.katfoodie.com/>coach purses outlet store</a> hM9*L <a href=http://www.acacon.org/>cheap toms</a> 'dlvZ <a href=http://www.cheersplanet.org/>toms outlet stores</a> 8Lwih


Şərh yazmaq

Adınız:* E-Mail:*
Təhlükəsizlik şifrəsi: *